Τί είναι οι δυσκινησίες και με τί μορφή εμφανίζονται σε έναν ασθενής με την Νόσο του Parkinson

Ως δυσκινησίες περιγράφονται γενικά ακούσιες μη φυσιολογικές κινήσεις σε οποιονδήποτε ασθενή. Ειδικά σε ασθενείς με Νόσο του Parkinson οι δυσκινησίες συσχετίζονται με τη χρήση των φαρμάκων και χωρίζονται ανάλογα με την μορφή που έχουν και με την χρόνο της λήψης των αντι-παρκινσονικών φαρμάκων. Συνήθως εμφανίζονται σε ασθενείς με καλή ανταπόκριση στην λεβοντόπα και η επίπτωση είναι πιο υψηλή σε ασθενείς που η νόσος ξεκίνησε σε μικρή ηλικία. Οι βασικοί τύποι των δυσκινησιών είναι:

  • Δυσκινησία στο μέγιστο της δόσης (Peak-dose dyskinesias). Αυτές οι αυτόματες κινήσεις συμβαίνουν όταν το φάρμακα βρίσκεται στην μέγιστη συγκέντρωση του στον ορό του αίματος του ασθενούς. Είναι κινήσεις συστροφικές, σαν χορευτικές, μη τυποποιημένες συνήθως στα άνω και κάτω άκρα αλλά και στον κορμό και το κεφάλι. Εξαφανίζονται όταν τα επίπεδα της λεβοντόπας πέσουν στο αίμα του ασθενούς.
  • Δυστονία στο τέλος της δόσης (Wearing-off dystonia). Οι κινήσεις αυτές αντιθέτως εμφανίζονται όταν τα επίπεδα της λεβοντόπας στο πλάσμα του αίματος έχουν πέσει, άρα κυρίως την νύχτα ή το πρωί πριν από την πρώτη δόση του φαρμάκου. Συνήθως είναι μια επώδυνη σύσπαση στους μύες των κάτω άκρων. Βελτιώνονται με την χορήγηση αγωνιστών ντοπαμίνης ή με σκευάσματα βραδείας αποδέσμευσης λεβοντόπας.
  • Διφασική δυστονία/δυσκινησία (diphasic dystonia/dyskinesia). Αυτές οι κινήσεις είναι σχετικά σπάνιες. Συμβαίνουν και οι δυο μορφές όταν ένας ασθενής με νόσο του Πάρκινσον είναι στην φάση της καλής ανταπόκρισης στην λεβοντόπα και στην συνέχεια περνάει στην φάση που η δράση του φαρμάκου εξασθενεί κατά την λήψη της ίδιας ταμπλέτας της λεβοντόπας. Και εδώ συνήθως υπάρχουν κινήσεις που μοιάζουν με χορό σε εναλλαγή με δυστονία και αφορά συνήθως στα κάτω άκρα. Γενικά αυτού του είδους οι δυσκινησίες αντιμετωπίζονται πολύ δύσκολα και η καλύτερη θεραπεία μάλλον αποτελεί η χειρουργική αντιμετώπιση.

50% των ασθενών που λαμβάνουν πάνω από 5 χρόνια λεβοντόπα εμφανίζουν τέτοιες δυσκινησίες. Το ποσοστό αυτό φτάνει στο 90% σε ασθενείς που λαμβάνουν λεβοντόπα πάνω από 15 χρόνια.