Άγχος και Biofeedback

Νανά Μιχαλοπούλου

Ανεργία, οικονομικές δυσκολίες, αβεβαιότητα, είναι ενδεικτικά μόνο κάποια από τα προβλήματα που ο καθένας από εμάς καλείται να αντιμετωπίσει σε καθημερινή βάση πολύ συχνά πια. Με δεδομένο ότι το στρες είναι μια αντίδραση του οργανισμού που δημιουργείται όταν ένα ερέθισμα ερμηνεύεται ως απειλητικό και κατά την οποία κινητοποιούνται όλα τα σωματικά συμπτώματα του οργανισμού ώστε να εξασφαλιστεί η αντιμετώπιση της απειλής και άρα η επιβίωση του και σε συνδυασμό με τις συνθήκες που επικρατούν στην καθημερινότητα και ενδεικτικά αναφέραμε κάποιες από αυτές παραπάνω, εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κανείς γιατί το άγχος-σωματική αντίδραση του οποίου αποτελεί το στρες-είναι πια αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής πολλών από εμάς.

To άγχος είναι από τα πιο δυσάρεστα συναισθήματα. Πολλές φορές αναφέρεται και σαν φόβος ή νευρικότητα. Προκαλεί σωματικά συμπτώματα όπως τρέμουλο, σφίξιμο των μυών, εφίδρωση στις παλάμες, ζαλάδες, δύσπνοια, ταχυπαλμία, κοκκίνισμα στα μάγουλα. Είναι μια συνηθισμένη αντίδραση που συναντάται σε κάποιο βαθμό στους περισσότερους ανθρώπους με τη μορφή της ήπιας αντίδρασης σε στρεσογόνα γεγονότα όπως για παράδειγμα παραμονές εξετάσεων, αναμονή για μια συνέντευξη για την εύρεση εργασίας κ.α. Προβληματικό θεωρείται όταν δημιουργεί πρόβλημα στην καθημερινή λειτουργικότητα ή στην συναισθηματική ηρεμία του ατόμου. Υψηλά επίπεδα άγχους μπορεί να οδηγήσουν σε ψυχοσωματικά προβλήματα όπως για παράδειγμα κεφαλαλγίες, έλκη, ευερέθιστο έντερο, διαταραχές ύπνου κ.α.

Διάφορες μέθοδοι έχουν προταθεί μέχρι τώρα για την αντιμετώπιση του άγχους. Ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις, φαρμακοθεραπεία, συνδυασμός των δύο. Η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και άρα και ο τρόπος αντιμετώπισης που ταιριάζει στον καθένα διαφέρει. Γεγονός είναι πως θετικά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του άγχους παρουσιάζουν και τα τρία από τα παραπάνω. Πολύτιμο θεραπευτικό εργαλείο έχει αποδειχθεί η μέθοδος του "Biofeedback" ή αλλιώς "Βιοανατροφοδότηση". Το biofeedback μπορεί να οριστεί ως η διαδικασία μέσω της οποίας το άτομο καθίσταται γνώστης πολύ λεπτών αλλαγών των φυσιολογικών του λειτουργιών με σκοπό οι λειτουργίες αυτές να έρθουν σε συνειδητό έλεγχο. Αυτό γίνεται μέσω της χρήσης οργάνων(συνήθως ηλεκτρικών)καταγραφής των σωματικών λειτουργιών. Η μέθοδος είναι ανώδυνη και ακίνδυνη και αποτελεί στην ουσία έναν τρόπο παρατήρησης των λειτουργιών του σώματος ώστε το άτομο να έχει την δυνατότητα να εκπαιδευτεί αρχικά στο να τις αντιλαμβάνεται και στη συνέχεια να τις αντιμετωπίζει. Με λίγα λόγια παρέχει την δυνατότητα αντιμετώπισης των σωματικών συμπτωμάτων του άγχους. Για κάποιον ο οποίος δεν επιθυμεί να μπει σε μία ψυχοθεραπευτική διαδικασία αποτελεί μία πολύ καλή πρόταση.

Μιχαλοπούλου Νανά
Ψυχολόγος,
e-mail: micha.nana@gmail.com


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Birk, L.(1973). Biofeedback: Behavioral medicine. Grune and Stratton
Hassett, J.(1978). Psychopsysiology, Primer of: Their Birth, Life,Death. Freeman
Greenberg, D., Padesky, C. (2007). Σκέφτομαι άρα αισθάνομαι. (Γαλατούλα, Τ., Παπαγεωργίου, Ι., Μιχάλης, Γ., μεταφρ). ΑΘΗΝΑ: ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ
Μάνος, Ν. (1997). Βασικά στοιχεία κλινικής ψυχιατρικής. Θεσσαλονίκη: University studio press