Διάγνωση ασθενών με κεφαλαλγία που προσήλθαν στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» στη Θεσσαλονίκη.

Δερμιτζάκης Εμμανουήλ1, Rudolf Jobst1, Γεωργιάδης Γεώργιος1, Νικηφορίδου Δήμητρα2, Κυριακίδης Παναγιώτης1, Μπουζιάνη Χρυσάνθη1, Δημαρέλου Ζωή1, Τσίπτσιος Ιάκωβος1

Σκοπός:
Η κεφαλαλγία αποτελεί μια από τις πιο συχνές ενοχλήσεις για τις οποίες οι ασθενείς προσέρχονται και εξετάζονται στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) των νοσοκομείων. Συνήθως οι ασθενείς προσέρχονται στα ΤΕΠ λόγω ?first or worst? headache, αλλά επίσης συχνά προσέρχονται ασθενείς έχουν έναν χρόνιο μέτριας έντασης πονοκέφαλο για τον οποίο αναζητούν λύση στα ΤΕΠ. Η καταγραφή των επιδημιολογικών χαρακτηριστικών αυτών των ασθενών και του τύπου της κεφαλαλγίας που εμφανίζουν είναι απαραίτητα για την κατανόηση της επιβάρυνσης της κεφαλαλγίας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, στην κλινική καθημερινότητα αλλά και στην κοινωνία γενικότερα. Σκοπός της παρούσας προοπτικής εργασίας ήταν να καταγραφούν ο αριθμός και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των ενήλικων ασθενών με κεφαλαλγία που προσέρχονται στα ΤΕΠ και οι διαγνώσεις που τίθενται από τους νευρολόγους στα ΤΕΠ ενός τριτοβάθμιου Γενικού Νοσοκομείου.

Μέθοδος:
Από τον Αύγουστο του 2007 μέχρι και τον Ιούλη του 2008 έγινε από τους νευρολόγους των ΤΕΠ καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών όλων των ασθενών που προσήλθαν παραπονούμενοι για κεφαλαλγία. Επίσης καταγράφηκε η διάγνωση που τέθηκε από τον εφημερεύοντα.

Αποτελέσματα:
Σύνολο προσήλθαν στα ΤΕΠ 851 ασθενείς με κύριο σύμπτωμα τους την κεφαλαλγία που αποτελεί το 15,5 % του συνόλου των ασθενών που εξέτασαν οι νευρολόγοι το χρονικό διάστημα και περίπου το 1,3% των ασθενών που εξετάσθηκαν ανά έτος στα ΤΕΠ από όλες τις ιατρικές ειδικότητες του νοσοκομείου.
Η μέση ηλικία των 851 ασθενών του προσήλθαν στα ΤΕΠ ήταν 39,9 έτη. Η μέση αναμονή στα ΤΕΠ ώσπου να εξεταστούν από νευρολόγο ήταν 75 min. Το 67,2% ήταν γυναίκες με μέση ηλικία 39,8 έτη και το 32,8% άνδρες με μέση ηλικία ­­­­­­­­­­­­­­40,2 έτη. Οι διαγνώσεις που τέθηκαν φαίνονται στον παρακάτω πίνακα:

Διάγνωση

Αριθμός ασθενών (%)

Κεφαλαλγία τύπου τάσεως (TTH)

286  (33,6)

Ημικρανία

131  (15,4)

Δευτεροπαθής κεφαλαλγία

188  (22,1)

Αθροιστική κεφαλαλγία

10   (1,2)

Headache not other Specified (NOS)

236  (27,7)

ΣΥΝΟΛΟ

851  (100)

361 ασθενείς (42,4%) εμφάνιζαν για πρώτη φορά κεφαλαλγία, 421 ασθενείς (49,5%) είχαν ξαναεμ­φα­νίσει, ενώ 69 (8,1%) δεν γνώριζαν να απαντήσουν. 425 ασθενείς (49,9%) δεν είχαν οικογενειακό ιστορικό, ενώ οι 188 (22,1%) είχαν και οι υπόλοιποι 238 (28%) δεν γνώριζαν για να απαντήσουν.

Συζήτηση:
Αυτό που αποτελεί πρωτοτυπία είναι ότι η πιο συχνή διάγνωση για τις πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες ήταν κεφαλαλγία τύπου τάσεως και όχι η ημικρανία η οποία μάλιστα διαγνώστηκε λιγότερο συχνά και από τις δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες και από την headache NOS. Θεωρούμε ότι αυτό είναι ενδεικτικό μιας κατάχρησης που υπάρχει στα ΤΕΠ, όπου ασθενείς με χρόνιες κεφαλαλγίες προσέρχονται στα ΤΕΠ για την επίλυση του προβλήματος υγείας τους αντί της πολύμηνης αναμονής για ένα ραντεβού στα εξωτερικά ιατρεία κεφαλαλγίας. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε μεγάλο φόρτο εργασίας για τους εφημερεύοντες νευρολόγους. Έτσι κύριο μέλημα μας στα ΤΕΠ με όλο αυτό το φόρτο εργασίας είναι η αναγνώριση των κεφαλαλγιών που μπορεί να υποκρύπτουν κάποια οξεία νευρολογική πάθηση και όχι η σπατάλη χρόνου για να κατατάξουμε την κεφαλαλγία του σε συγκεκριμένη κατηγορία. Αυτό θεωρούμε ότι μπορεί να γίνει «εν ψυχρώ» σε ένα εξωτερικό ιατρείο. Στα ΤΕΠ θεωρούμε ότι είναι αρκετό να ξεχωρίσουμε μια πρωτοπαθή από μια δευτεροπαθή κεφαλαλγία και όπου υπάρχει αμφιβολία ή νευρολογικό έλλειμμα να γίνεται εισαγωγή σε κάποιο τμήμα για περαιτέρω διερεύνηση.