Έκφραση του θυμού, απόδοση και περιγραφή του πόνου σε κεφαλαλγικούς ασθενείς

Γιαζκουλίδου Αικατερίνη1, Μαλεγιαννάκη Αμαρυλλίς-Χρυσή2, Δερμιτζάκης Εμμανουήλ3, Γεωργιάδης Γεώργιος4


1 Α' Ψυχιατρική Κλινική, Γ.Ν. «Παπαγεωργίου»
2 Τμήμα Ψυχολογίας, Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ.
3Νευρολογική Κλινική, ΕΣΥ, Γ.Ν. «Παπαγεωργίου»
4 Νευρολογική Κλινική, ΕΣΥ, Γ.Ν. «Ιπποκράτειο»


Συγκεκριμένοι συγκινησιακοί και γνωστικοί παράγοντες επηρεάζουν την ανάπτυξη, την πορεία και τις συνέπειες της κεφαλαλγίας. Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ γνωστικών και συγκινησιακών παραγόντων. Συγκεκριμένα, σε ένα δείγμα 35 ασθενών με κεφαλαλγία, μελετήθηκαν οι αποδόσεις και οι περιγραφές του πόνου, καθώς και η αντίδρασή τους όταν νιώθουν θυμό. Οι ασθενείς κλήθηκαν να απαντήσουν σε μια ανοιχτή ερώτηση για το τι πιστεύουν ότι προκαλεί και διατηρεί την κεφαλαλγία τους και οι απαντήσεις τους στη συνέχεια ομαδοποιήθηκαν ποιοτικά. Επίσης, κλήθηκαν να επιλέξουν μέσα από ένα λεξιλόγιο πόνου τις λέξεις εκείνες που περιγράφουν τον πόνο τους. Το λεξιλόγιο αυτό χρησιμοποιήθηκε στη διαδικασία προσαρμογής του Ερωτηματολογίου McGill για την Καταγραφή του Πόνου (Melzack & Torgeson, 1971) στην ελληνική γλώσσσα. Τέλος, οι ασθενείς συμπλήρωσαν την Κλίμακα για την Έκφραση του Θυμού (Spielberger at al, 1985), η οποία διαθέτει τρεις υποκλίμακες που εξετάζουν την εξωτερίκευση, την εσωτερίκευση και τον έλεγχο του θυμού.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των στατιστικών αναλύσεων οι ασθενείς που καταπιέζουν το θυμό τους αποδίδουν συχνότερα την κεφαλαλγία τους σε οικογενειακά αίτια, όπως προβλήματα με τους γονείς ή με το/τη σύζυγο/σύντροφο, αλλά σπανιότερα σε σωματικά αίτια, όπως κόπωση ή ελλιπής ύπνος. Οι ασθενείς που δεν ελέγχουν την έκφραση του θυμού τους, αποδίδουν συχνότερα  την κεφαλαλγία τους σε καιρικά αίτια. Από τον κατάλογο του λεξιλογίου πόνου πιο συχνά επιλέχθησαν οι εκφράσεις:  «με κουράζει», «είναι έντονος», «με εξαντλεί», «με ενοχλεί», «είναι αφόρητος».
Συμπερασματικά βλέπουμε ότι είναι σημαντική η θεώρηση της κεφαλαλγίας σε ένα βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο που λαμβάνει υπόψη τις πολυκατευθυντικές σχέσεις μεταξύ βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών παραγόντων στην εξήγηση της νόσου.